حدیث معراج

سید محمد رضا غیاثی کرمانی‏

23. ضرورت استفاده از عقل

یا أحمد استعمل عقلک قبل أن یذهب فمن استعمل عقله لا یخطی ء و لا یطغی.
یا أحمد أنت لا تغفل أبدا. من غفل عنی لا أبالی بأی واد هلک.
ای احمد! عقل خود را قبل از آنکه از دست برود به کارانداز. هر کس که از عقل خود استفاده کند اشتباه و طغیان نمی کند.(31)
ای احمد! هرگز غفلت نداشته باش. هر کس که از من غفلت داشته باشد برای من مهم نیست که در کدام وادی به هلاکت می رسد.

24. دلیل برتری پیامبر اسلام بر سایر پیامبران

یا أحمد هل تدری لأی شی ء فضلتک علی سائر الأنبیاء؟
قال: اللهم! لا.
قال: بالیقین و حسن الخلق و سخاوة النفس و رحمة بالخلق و کذلک أوتاد الأرض لم یکونوا أوتادا ألا بهذا.
ای احمد! آیا می دانی که چرا تو را بر سایر پیامبران برتری و فضیلت دادم؟
عرض کرد: خیر، نمی دانم ای خدای من.
فرمود: بواسطه یقین و خوش اخلاقی و سخاوت و مهربانی و با مردم. و همچنین برگزیدگان و اوتاد زمین هم که اوتاد زمین شدند به خاطر همین صفات و ویژگیهاست.

25. آثار کم خوری و کم حرفی

یا أحمد! أن العبد اذا جاع بطنه و حفظ لسانه علمته الحکمة. و ان کان کافراً تکون حکمته حجة علیه و وبالاً، و ان کان مؤمناً تکون حکمته له نوراً و برهاناً و شفاء و رحمة، فیعلم ما لم یکن یعلم و یبصر ما لم یکن یبصر.
فأول ما أبصره عیوب نفسه حتی یشغل بها عن عیوب غیره و أبصره دقائق العلم حتی لا یدخل علیه الشیطان.
این احمد! وقتی که بنده شکمش گرسنه و زبانش از گفتار محفوظ باشد به او حکمت می آموزم پس اگر این انسان کافر باشد این حکمت به ضرر او و حجتی علیه خود او خواهد بود(32)ولی اگر مؤمن باشد حکمت او نور و برهان و شفا و رحمت است. پس آنچه را که تاکنون نمی دانسته، اکنون می داند و آنچه را که تاکنون نمی دیده، اکنون می بیند. پس نخستین چیزی را که می بیند عیوب خویش است قبل از آن که به عیب دیگران بپردازد، و ریزه کاریها و دقائق علمی را به او می نمایانم تا شیطنت در - قلب و فکر و اندیشه - او وارد نگردد.(33)