حدیث معراج

سید محمد رضا غیاثی کرمانی‏

12. اوصاف اهل آخرت

یا أحمد! ان أهل الخیر و أهل الآخرة رقیقة وجوههم، کثیر حیاؤهم، قلیل حمقهم، کثیر نفعهم قلیل مکرهم، الناس منهم فی راحة أنفسهم منهم فی تعب، کلامهم موزون، محاسبین لأنفسهم متعیبین لها، تنام أعینهم و لا تنام قلوبهم. أعینهم باکیة و قلوبهم ذاکرة، اذا کتب الناس من الغافلین کتبوا من الذاکرین. فی أول النعمة یحمدون، و فی آخرها یشکرون.
دعاؤهم عند الله مرفوع و کلامهم مسموع. تفرح بهم الملائکة و یدور دعاؤهم تحت الحجب یحب الرب أن یسمع کلامهم کما تحب الوالدة الولد. و لا یشغلون عنه طرفة عین و لا یریدون کثرة الطعام و لا کثرة الکلام و لا کثرة اللباس.
الناس عندهم موتی و الله عندهم حی کریم. یدعون المدبرین کرماً و یریدون المقبلین تلطفا. قد صارت الدنیا و الآخرة عندهم واحدة.
ای احمد! اهل خیر و آخرت شرمگین اند.(15)حیای آنها زیاد و حماقتشان کم و نفع آنان فراوان و حیله آنان اندک است. مردم از دست آنان در رفاهند ولی خودشان از دست خویش در رنجند.
کلامشان سنجیده است. به حساب خود می پردازند. خود را به زحمت می افکنند. چشمهایشان می خوابد ولی قلبشان نمی خوابد. چشمانشان گریان و قلبهایشان به یاد خداست. هنگامی که دیگر مردمان در غفلت به سر می برند آنان در ذکر و یاد حق هستند. در آغاز نعمت، ستایش الهی و در پایان آن شکر خدا را به جای می آورند. دعایشان نزد خدا مقبول و سخن ایشان نزد پروردگار پذیرفته است و وجود آنان مایه مباهات و خشنودی فرشتگان است. و دعای آنان زیر حجاب ها می چرخد. خداوند دوست دارد کلام آنان را بشنود آنگونه که مادر دوست دارد به کلام فرزند خود گوش دهد.(16)از خداوند لحظه ای غافل نمی شوند. پرخوری و پرگوئی و پوشیدن لباسهای متنوع و زیاد و رنگارنگ را دوست ندارند. مردم نزد آنها مردگانند(17)و خداوند، زنده کریم.
آنهایی را که از ایشان رخ برتافتند با بزرگواری فرا می خوانند و آنان را که به اینان روی آورده اند با مهربانی می پذیرند. دنیا و آخرت نزد آنها یکسان است.(18)

13. پاداش زاهدان

یا أحمد! هل تعرف ما للزاهدین عندی؟
قال: لا یا رب.
قال: یبعث الخلق و یناقشون الحساب و هم من ذلک آمنون. ان أدنی ما أعطی الزاهدین فی الآخرة أن أعطیهم مفاتیح الجنان کلها حتی یفتحوا أی باب شاءوا و لا أحجب عنهم وجهی و لأنعمنهم بألوان التلذذ من کلامی و لأجلسنهم فی مقعد صدق و أذکرهم ما صنعوا و تعبوا فی دار الدنیا و أفتح لهم أربعة أبواب باب، یدخل علیهم الهدایا بکرة و عشیاً من عندی، و باباً ینظرون الی الظالمین کیف یعذبون، و باباً یدخل علیهم منه الوصائف و الحور العین.
ای احمد! آیا می دانی که پاداش زاهدان نزد من چیست؟ عرض کرد: خیر، ای پروردگار من.
فرمود: مردم محشور می شوند و در حساب آنها مناقشه و دقت می شود ولی آنان از این امر در امان هستند. کمترین چیزی که به زاهدان می دهم آن است که کلیدهای بهشت را عطایشان می کنم تا از هر دری که خواستند وارد بهشت شوند. و میان جمال خودم و آنان پرده ای قرار نمی دهم. لذتهای گوناگون گفتگوی با خودم را به آنان می چشانم و آنها را در جایگاه صادقان می نشانم و کارهای دنیا و رنج هایی را که کشیده اند به یادشان می آورم و چهار در به رویشان می گشایم؛ از یک در هدایای من به آنها می رسد، از در دیگر به من هرگونه که بخواهند و بدون هر مانعی نگاه می کنند و از یک در به آتش دوزخ و ظالمانی که عذاب می شوند می نگرند و از در دیگر نیز دختران نوجوان و حورالعین (زنان فراخ چشم) بر آنان وارد می شوند.

14. اوصاف زاهدان

فقال: یا رب! من هؤلاء الزاهدون الذین وصفتهم؟
قال: الزاهد هو الذی لیس له بیت یخرب فیغتم لخرابه و لا له ولد یموت فیحزن لموته و لا له شی ء یذهب فیحزن لذهابه و لا یعرفه انسان لیشغله عن الله طرفة عین لا له ثوب لین.
یا أحمد! ان وجوه الزاهدین مصفرة من تعب اللیل و صوم النهار و ألسنتهم کلال إلا من ذکر الله تعالی. قلوبهم فی صدورهم مطعونة من کثرة صمتهم. قد أعطوا المجهود فی أنفسهم لا من خوف نار و لا من شوق جنة. و لکن ینظرون فی ملکوت السماوات و الأرض فیعلمون أن الله سبحانه أهل للعبادة.
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله عرض کرد: خداوندا! این زاهدان که توصیفشان کردی چه کسانی هستند؟
فرمود: زاهد آن کسی است که خانه ای ندارد که اگر خراب شد، غم بخورد. فرزندی نداری که اگر مرد، محزون شود و هیچ چیز ندارد که اگر از دست رفت، غصه بخورد(19)و هیچکس را نمی شناسد که او را لحظه ای از یاد خدا غافل کند.(20)غذای اضافی ندارد که از او بطلبند و لباس نرم نمی پوشد.(21)
ای احمد! چهره اهل زهد، از شب زنده داری و روزه، زرد و زبان آنها از شدت ذکر خداوند، خسته شده است. قلبهاشان در سینه هایشان، از مداومت سکوت، مجروح شده است.
آنان هر چه در توان دارند (در عبادت) کوشش می کنند ولی نه به خاطر ترس از جهنم یا شوق بهشت، بلکه در ملکوت آسمان و زمین می نگرند و می یابند که خداوند سبحان شایسته عبادت است.(22)